Ảnh: Cuộc sống công nhân c̣n nhiều vất vả, nhưng được làm việc trên chính quê hương của ḿnh làm họ an tâm hơn (ảnh: Công nhân Công ty TNHH Giày da Mỹ Phong)

Những nông dân rời bỏ đồng ruộng về các đô thị, các khu công nghiệp làm công nhân có nhiều hoàn cảnh khác nhau. Họ không có hoặc có quá ít đất sản xuất, không có tay nghề hoặc không qua nổi kỳ thi đại học… Việc ra đi này thường kèm theo hy vọng cuộc sống sẽ tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, sự dấn thân ấy với nhiều người đă không như mong đợi, cuộc sống của họ không tốt hơn so với khi c̣n ở quê nhà. Thời gian gần đây, chuyện “đi làm công nhân” của họ bỗng chuyển sang một hướng khác. Nhiều nhà máy, các khu công nghiệp đang được xây dựng ở tỉnh, các công nhân này rủ nhau từ bỏ cuộc sống tha hương, trở về làm công nhân chính trên quê hương của ḿnh.

Ra đi - cuộc sống có tốt đẹp hơn?

 Nhiều năm nay, chị Vơ Hồng Đào, quê ở Thanh Mỹ, Châu Thành, Trà Vinh, chăn nuôi heo nhưng vẫn thất bát. Hết vốn, gánh thêm khoản nợ gần 100 triệu đồng, không c̣n sự lựa chọn nào khác, chị cùng chồng (thợ hồ) và đứa con 15 tuổi đă rời bỏ công việc ở quê nhà đi làm công nhân ở TP. HCM với hy vọng có được việc làm có thu nhập kha khá tích lũy để về quê trả nợ. Chị và anh làm công nhân cho một công ty xây dựng nhỏ, thu nhập của cả hai gần 5 triệu đồng/tháng. Kể về chi phí cuộc sống ở TPHCM, chị liệt kê: Trong 1 tháng, tiền nhà trọ (kể cả điện, nước) hết 1 triệu đồng; tiền xe từ nơi ở đến nơi làm 200 ngàn đồng; tiền ăn 2 bữa sáng và chiều 500 ngàn đồng (bữa trưa ăn tại công ty); điện thoại 100 ngàn đồng; c̣n lại dành cho đồ dùng sinh hoạt, chi phí về thăm gia đ́nh... Tháng nào suôn sẻ th́ c̣n dư vài trăm ngàn, c̣n tháng nào bị đau ốm phải nghỉ (vừa mất lương, vừa tốn tiền thuốc) th́ không có dư, thậm chí bị âm.

Sau 3 - 4 năm sống ở xứ người, kể về cuộc sống th́ chị ngao ngán: Hai vợ chồng và đứa con sống chung trong một pḥng trọ chưa được 10 mét vuông, mọi sinh hoạt đều trong không gian ấy, nơi ngủ cũng là nơi để ăn cơm, giặt giũ, thay đồ… những chuyện riêng tư của vợ chồng cũng không c̣n thường xuyên v́ hoàn cảnh như thế.

Chị Nguyễn Thị Thu Hồng (xă Phú Cần huyện Tiểu Cần, Trà Vinh) cũng rời vùng quê nghèo về Khu công nghiệp Việt Nam - Singapore, B́nh Dương, làm công nhân, nhưng hoàn cảnh lại càng khó khăn hơn. Năm 2005, sau khi cai sữa đứa con đầu ḷng, Hồng để con lại cho gia đ́nh để đi làm công nhân may kiếm tiền phụ chồng (làm ruộng ở quê) nuôi con. Tiền lương trên dưới 2 triệu đồng/tháng, trang trải bao chi phí đắt đỏ, mỗi tháng từ 1 – 2 lần về quê thăm gia đ́nh, cô hầu như chẳng c̣n dư được ǵ. Nhưng nỗi khổ lớn nhất của Thu là phải sớm xa con nhỏ, nhiều đêm nằm một ḿnh trong nhà trọ, nỗi nhớ con làm người mẹ trẻ không cầm được nước mắt.

Rủ nhau về quê làm công nhân

Khi nhiều nhà máy mọc lên ở những làng quê th́ chuyện làm công nhân không nhất thiết phải là cảnh “tha phương”, những nông dân tay lấm chân bùn ngày nào giờ cũng có thể trở thành công nhân ngay chính trên mănh đất của ḿnh. Không những vậy, đă có một sự “trở về” thật sự của những người con bấy lâu tha hương chốn thị thành. Với họ, cuộc mưu sinh trên đất khách quê người không thật sự xuất phát từ mong muốn của bản thân mà chỉ v́ hoàn cảnh. Chính sự trở về này mới mang lại cho họ nhiều cơ hội đổi đời thật sự.

Sau kỳ nghỉ Tết nguyên đán 2008, biết ở quê ḿnh vừa có một công ty lớn mới đi vào hoạt động, chị Nguyễn Thị Thu Hồng đă quyết định trở về quê để xin vào làm công nhân ở Công ty TNHH Giày da Mỹ Phong. Chẳng bao lâu năng lực của cô gái đă được thừa nhận, từ công nhân sản xuất cô được giao làm chuyền trưởng. Thu Hồng cho biết, thu nhập của cô ở đây không thua lúc làm ở TP.HCM, trong khi chi phí sinh hoạt th́ chỉ bằng một nửa. Nhưng điều làm cô hài ḷng hơn hết là được ở gần chăm sóc mẹ lúc về già và con nhỏ. Hài ḷng với công việc của ḿnh, chị Hồng rủ hơn 10 người bạn cùng quê, ở cùng nhà trọ về quê làm công nhân như chị.

Anh Trọng Nhân và chị Thu Trang đang làm công nhân ở TPHCM, trong một lần về thăm con nhỏ ở xă Long Đức, thành phố Trà Vinh, thấy người ta đang xây nhiều công ty, nhà máy cách nhà anh chị vài cây số. Không chút đắn đo, chị đă nộp đơn và trở thành công nhân đầu tiên của Công ty TNHH Long Đức (chế biến hạt điều) vào cuối năm 2008, c̣n anh Nhân cũng xin vào làm việc cho một công ty xây dựng gần đó. Với tay nghề sẵn có và sự hứng thú khi được về làm việc gần nhà, gần con, Thu Trang nhanh chóng được tín nhiệm và giao nhiều nhiệm vụ quan trọng. Anh Nhân cũng vậy, với 5 năm trong nghề lái xe, không khó để anh sử dụng thành thạo chiếc xe ben. Không những thế, với kinh nghiệm sẵn có, anh đă tự sữa chữa những hư hỏng nhẹ cho nhiều xe của công ty, công việc mà trước kia phải thuê thợ bên ngoài. Nhờ tay nghề cao cộng với tính cần cù, chịu thương chịu khó mà anh được công ty tín nhiệm phân công làm Đội trưởng Đội thi công cơ giới, từ đó thu nhập cũng tăng lên đáng kể. Tâm sự với chúng tôi, anh chị cho biết, hiện thu nhập của hai vợ chồng có thấp hơn lúc làm công nhân ở TPHCM, mà chi phí sinh hoạt th́ thấp hơn rất nhiều, v́ không tốn tiền nhà trọ, tiền xe, ăn uống tại nhà nên cũng không đáng là bao. Phần lớn thu nhập của anh chị dành lo cho con, cho gia đ́nh và có tích lũy. Nhưng điều làm anh chị hài ḷng hơn hết là hằng ngày, sau khi xong việc ở công ty, cô đă được chăm sóc con nhỏ và vung vén cho hạnh phúc của ḿnh... Anh Nhân và chị Trang hiện rất hài ḷng với cuộc sống và công việc hiện tại, anh chị thật sự cảm thấy tương lai tươi sáng ngay chính trên quê hương của ḿnh.

Không hẳn ai ra đi, trở về cũng hài ḷng với công việc và cuộc sống của ḿnh. Theo ông Mai Anh Tác, Chủ tịch Công đoàn Khu kinh tế Trà Vinh, số công nhân từ các nơi trở về về có vai tṛ rất quan trọng đối với nhà máy trong giai đoạn đầu đi vào hoạt động. Nhờ tay nghề, tác phong công nghiệp sẵn có, họ h́nh thành nên bộ khung, giúp dây chuyền sản xuất vận hành được ngay, không phải trải qua thời gian tập sự.

Sự ra đi, ở lại (hay trở về) của nhiều công nhân cũng chỉ là sự lựa chọn, nhưng con đường công nghiệp hóa - hiện đại hóa tỉnh nhà vẫn đang diễn ra tốt đẹp và sẳn sàng giang tay đón những đứa con ly nông, ly hương trở về với đất mẹ, cùng nhau xây dựng quê hương Trà Vinh ngày càng giàu đẹp.

Bài, ảnh: Thanh Dũng

Ban Tuyên giáo LĐLĐ tỉnh Trà Vinh