Làn sóng công nhân bỏ việc hàng loạt tại Hải Dương làm không ít doanh nghiệp gặp t́nh trạng khó khăn. Có rất nhiều lư do như bỏ việc v́ lương thấp, v́ gia đ́nh, v́ sức khoẻ….  c̣n rất nhiều lư do để các doanh nghiệp lưu tâm.

Sau khi sinh con Chị Hà- Công ty Haivina, Hải Dương, không quay trở lại công ty làm việc mà chuyển sang thu mua đồng nát, lư do của chị là con đang gửi cho ông bà ở quê bắt đầu đi học lớp một, tuổi này anh chị phải trực tiếp kèm cặp. Nếu làm việc tăng ca liên tục có khi cả tháng chị cũng không về được quê để thăm con. So với mức lương cũ khi làm công nhân may, tiền kiếm được từ buôn đồng nát thấp hơn đến 200 ngàn đồng/tháng. Bù lại, chị thấy hài ḷng v́ có thời gian dành cho con cái.  Chồng chị cũng bỏ về quê làm thợ xây, mỗi ngày được 100.000đ đến 120.000đ, nếu cần tiền có thể ứng trước, thời gian lại không quá khắt khe. 

Trường hợp của Nga lại khác, 31 tuổi sau 8 năm làm may chị bị mắc bệnh đau lưng triền miên, mỏi cổ, nhức xương bả vai, nhiều lúc ngồi xuống tưởng chừng không đứng được dậy. Cách đây hai tháng, sáng ngủ dậy, người chị đau ê ẩm, hai cánh tay nhức mỏi đến nỗi không mặc nổi cái áo. Các khớp gối ở chân bên phải do đạp máy cả ngày nên tê nhức, đi phải lết từng bước nặng nề. Chị đi khám bác sĩ xác định chị bị thoái hóa cột sống. Nguyên nhân của căn bệnh này do chị ngồi quá nhiều trong một tư thế, hoặc làm việc gập người quá lâu.

 Bác sĩ cũng đưa ra khuyến cáo, muốn chữa bệnh Nga phải thay đổi tư thế làm việc, hoặc phải thường xuyên vận động, thư giăn trong khi làm việc. Nga cho biết thêm, nhiều công nhân trong chuyền chị c̣n bị mắc bệnh mờ mắt, khó thở, v́ vậy “nếu không bỏ việc nhanh th́ khéo hỏng toàn thân mất, về quê em trước mắt em sẽ t́m một nghề phụ và làm ruộng”- Nga cho biết.

Tại sao đang làm may không mở cửa hàng may tại quê? Tôi hỏi

“Trong 8 năm, ḿnh luôn là công nhân được đánh giá có tay nghề giỏi nhưng về quê không thể mở cửa hàng may v́ chỉ biết mỗi may cổ áo và tay áo”.- Nga buồn rầu.

Nhiều bạn của Nga cũng đă bỏ việc không phảI v́ bệnh tật, v́ con cáI mà v́ áp lực công việc. Sau Tết chuyền may của cô hơn 50 người có đến 20 công nhân bỏ việc, công ty lại không tuyển được công nhân, vậy nên những người c̣n lại phải làm thay vị trí người bỏ việc. Để hoàn thành công việc người quản lư lại ép sản lượng quá cao, không xong việc th́ phải làm thêm giờ triền miên, nhưng họ trả trợ cấp làm thêm quá thấp gây cho công nhân nhiều ức chế.

Thuỷ – một công nhân may có thâm niên 5 năm hiện đang chuyển sang học  kế toán. Lư do Thủy đưa ra là làm việc quá nhiều ức chế, cả tháng cố gắng được 100 ngh́n chuyên cần, tiền thưởng nhưng chỉ cần một buổi nghỉ phép, nghỉ ốm, gia đ́nh có việc hiếu, hỉ…với lư do rất chính đáng đều bị công ty trừ thẳng tay, cả năm lại đưa xét xuống bậc. “Có bạn anh chị tổ chức cưới tổ trưởng  gây áp lực không cho nghỉ v́ sợ ảnh hưởng đến năng suất cả tổ”- Thuỷ bức xúc

Một vấn đề muôn thủa nữa vẫn là lương. Theo Nghị định mới của Chính phủ, năm 2011 mức lương tối thiểu vùng đối với lao động làm việc tại doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sẽ cao hơn mức lương trước đó từ 100.000 đến 370.000 đồng/ tháng. Ngay từ đầu năm nhiều doanh nghiệp đă công bố tăng lương cho công nhân, có doanh nghiệp tăng đến trên 300.000 đ/ tháng nhưng đổi lại doanh nghiệp lại giảm tiền chuyên cần, tiền nhà trọ, tiền xăng xe tổng cộng cũng gần 300.000 đồng. Vậy thực chất công nhân chẳng được tăng thêm bao nhiêu, trong khi đó họ phải đối mặt với giá cả tăng hàng loạt.

Công nhân bỏ việc hàng loạt các chủ nhà trọ tại các khu vực ven thành phố HảI Dương cũng điêu đứng. Xă Tân Trường, Phường Cẩm Thượng, B́nh Hàn, Thanh B́nh có đến hàng ngh́n công nhân từ các huyện tập trung làm việc tại Cụm Công nghiệp Cẩm Thượng, Khu Công nghiệp Đại an và các doanh nghiệp dọc Quốc lộ 5,  nên số lượng pḥng trọ lên đến hàng ngh́n pḥng, hầu như hộ dân nào khu vực gần các công ty cũng kinh doanh nhà trọ và thu nhập khá ổn định. Thấy có lời nên nhiều người dân có đất rộng tại các địa phương đua nhau phá vườn xây nhà trọ cho thuê.

Ông H. tại Phường Cẩm Thượng ngoài 3 pḥng ông đang cho thuê, gia đ́nh ông vừa đầu tư xây dựng thêm 8 pḥng trọ. Công tŕnh hoàn tất vào tháng 12/2010 cũng là thời gian các công nhân đồng loạt bỏ việc về quê, 8 pḥng mới gần như để không. Vậy là số vốn đi vay hơn 100 triệu đồng giờ đây chưa t́m được nguồn trả. Trong khi các doanh nghiệp than phiền về công nhân bỏ việc, th́ nhiều công nhân lại đang lo lắng và tính bài bỏ việc v́ lương không đủ để chi trả cho cuộc sống tối thiểu. Tuy nhiên, có một thực tế công nhân sẵn sàng tiếp cận cơ hội làm việc với mức lương chỉ cao hơn từ 50 đến 100.000 đ, có chế độ chính sách tốt như công ty May Tinh Lợi, May shint BVt, TNHH Long HảI, Hoà An.

Rơ ràng, bài toán mưu sinh vẫn là lư do chính cho làn sóng bỏ việc của công nhân.

Diệu Thuư