Trong khi cán bộ công chức (CBCC) không sống được bằng lương nhưng nhiều người vẫn sắm được xe hơi hạng sang đi làm. Để cải cách tiền lương, dần loại bỏ tiêu cực, cần một cuộc sàng lọc lại đội ngũ CBCC.

 Cán bộ cơ quan nào có nhiều xe hơi?

Theo Bộ Nội vụ, mức lương tối thiểu chung 830.000 đồng/tháng chỉ bằng 58,1% mức chi tiêu b́nh quân một nhân khẩu của cả nước năm 2011 (hơn 1,4 triệu đồng/tháng). Kết quả khảo sát tại 3 bộ GD&ĐT, Y tế, KH&CN và 15 tỉnh, thành phố đại diện cho 3 miền Bắc - Trung - Nam cho thấy, hơn 98% ư kiến cán bộ, công chức cho rằng mức lương hiện nay thấp, chưa đảm bảo được nhu cầu tối thiểu.

Từ 1-5-2012 mức lương tối thiểu chung sẽ tăng lên 1.050.000 đồng nhưng cũng chỉ bằng 75% mức lương tối thiểu vùng thấp nhất và bằng 52,5% mức lương tối thiểu vùng cao nhất của doanh nghiệp.

Tuy vậy, khi phóng viên thử làm một cuộc khảo sát tại một số sở, ngành của Hà Nội, cho thấy khá nhiều cán bộ chỉ thuộc diện “thường thường bậc trung”, thậm chí chỉ chuyên viên thường cũng có tiền sắm xe hơi đi làm. Lănh đạo văn pḥng một số sở từ chối trả lời câu hỏi của phóng viên về số lượng cán bộ của cơ quan đi làm bằng xe hơi, với lư do đây là chuyện riêng tư của CBCC.

Có ư kiến cho rằng, có khảo sát được th́ số liệu cũng không khách quan. Bởi cán bộ sở hữu ô tô cá nhân có thể từ nguồn tiền đầu tư bên ngoài, cũng có thể từ nguồn tài sản thừa kế của người thân hoặc có người thân ở nước ngoài gửi về hỗ trợ...vv.

Tuy nhiên, ghi nhận thực tế th́ có sự khác biệt khá rơ về sự sung túc được thể hiện bề ngoài giữa cán bộ các sở, ngành. Ví dụ, cán bộ những sở như: Quy hoạch- Kiến trúc; Xây dựng; Kế hoạch và Đầu tư; Tài chính; Giao thông-Vận tải; Tài nguyên-Môi trường thường có điều kiện kinh tế khá hơn hẳn những cán bộ thuộc các sở: Tư pháp; Văn hóa, Thể thao, Du lịch; Giáo dục và Đào tạo hoặc các cơ quan của Đảng như Tuyên giáo, Dân vận...

Một cán bộ b́nh thường của Sở Quy hoạch-Kiến trúc, Kế hoạch và Đầu tư của Hà Nội đi những chiếc xe hơi hạng sang như Toyota Camry, Honda Acura đời mới giờ là chuyện b́nh thường. Tại những sở có “điều kiện” chuyện các phó giám đốc (giám đốc đă có xe công), trưởng, phó pḥng chuyên môn đi làm bằng ô tô cá nhân không c̣n hiếm...

Chiếc ô tô chỉ là bề nổi, nhưng nó cũng thể hiện điều kiện kinh tế của một bộ phận CBCC, nhất là tại các thành phố lớn. Họ không hề khó khăn do lương thấp, mà là rất phong lưu. Vậy nguồn thu nhập ngoài lương từ đâu? Điều này th́ muôn h́nh vạn trạng và chỉ có người trong cuộc mới trả lời chính xác được.

Phải cơ cấu lại đội ngũ

Sau hơn 20 năm làm thủ trưởng, TS Nguyễn Hữu Dũng, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Lao động và xă hội (Bộ LĐ-TB&XH) đúc kết: Ở Việt Nam có t́nh trạng thủ trưởng sợ nhân viên, lo nhân viên không bỏ phiếu cho ḿnh. Có đơn vị khoa học ở một bộ, 10% nhân viên không làm ǵ mà suốt ngày “chọc ngoáy” nhưng vẫn phải trả lương. Nguyên nhân do không ai dám đánh giá cán bộ thực chất.

Việc b́nh bầu hằng năm dần trở thành h́nh thức do chế độ khen thưởng, kỷ luật b́nh quân, cào bằng. Cuối năm CBCC nào cũng vui vẻ v́ hoàn thành nhiệm vụ được giao. Thủ trưởng cơ quan trong thực tế không có quyền ǵ về trả lương, tuyển dụng, sa thải cán bộ, công chức.

Nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban về các vấn đề xă hội Đặng Như Lợi cho rằng, phải xác định ai là cán bộ, công chức, viên chức? Công chức có phải là lái xe, bảo vệ, nhân viên phục vụ điện, nước và các chức danh tương tự không? Nếu chúng ta tiếp tục để một khối bùng nhùng như hiện nay th́ không biết đến bao giờ mới có bộ máy tinh gọn, hiệu quả.

Để cán bộ sống được bằng lương, theo nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ Thang Văn Phúc, điều quan trọng nhất hiện nay là phải tổng rà soát, cơ cấu lại bộ máy. Xây dựng cơ cấu đội ngũ công chức từ cấp huyện tới các cơ quan trung ương, xác định rơ vị trí việc làm của công chức cả lănh đạo, quản lư trong các cơ quan, tổ chức. Trên cơ sở đó đổi mới cơ chế tuyển dụng, bổ nhiệm công chức theo cơ chế thi tuyển cạnh tranh.

Tiền lương trả cao, trả đúng cho từng vị trí công chức sẽ nâng cao trách nhiệm và tính kỷ luật trong nền công vụ mới. TS Nguyễn Hữu Dũng đề xuất, rà lại toàn bộ hệ thống sự nghiệp và tách ra theo hướng xă hội hóa. “Chỉ có cơ cấu lại đội ngũ th́ chúng ta mới tháo gỡ được nút thắt tài chính, c̣n hiện nay cứ nói đến cải cách tiền lương là Bộ Tài chính trả lời không có tiền”- ông Dũng bày tỏ.

C̣n nguyên Phó Chủ nhiệm Văn pḥng Chính phủ Trần Quốc Toản cho rằng, cần xác định lănh đạo cũng là một nghề, có thi tuyển cạnh tranh, có vào, có ra, chứ không để như hiện nay chỉ có lên chứ không xuống. Cần xây dựng đội ngũ chuyên gia không phải lănh đạo, được trả lương cao hơn lănh đạo.

Theo Tiềnphongonline (ngày 07/2/2012)