Tại hội thảo, ông Đặng Đức San, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Lao động Thương binh và Xă hội giới thiệu tóm tắt dự thảo Bộ luật Lao động (sửa đổi). Theo đó, Bộ luật Lao động có hiệu lực từ ngày 1/1/1995 đă qua ba lần sửa đổi bổ sung vào các năm 2002, 2006 và 2007. Trong hệ thống pháp luật lao động của nước ta, Bộ luật Lao động giữ vị trí rất quan trọng, nó điều chỉnh một lĩnh vực rộng lớn các quan hệ lao động có tính kinh tế – xă hội sâu rộng, tác động đến toàn bộ xă hội, tất cả các thành phần kinh tế, mọi doanh nghiệp, các tổ chức, cơ sở sản xuất kinh doanh và mọi người lao động. Sau 14 năm thi hành, đến nay Bộ luật Lao động đă bộc lộ một số hạn chế, bất cập và cần thiết phải sửa đổi toàn diện.
Thực hiện Quyết định số 25/QĐ-TTg ngày 07/01/2008 của Thủ tướng Chính phủ về việc phân công cơ quan chủ tŕ soạn thảo dự án Luật, Pháp lệnh theo chương tŕnh năm 2008 của Quốc hội khoá XII, Bộ Lao động Thương binh và Xă hội được giao nhiệm vụ chủ tŕ soạn thảo dự án Bộ luật Lao động (sửa đổi). Sau một thời gian chuẩn bị, Bộ Lao động Thương binh và Xă hội đă xây dựng dự thảo 3 Bộ luật Lao động (sửa đổi) gồm 17 chương và 271 Điều (sau đây gọi chung là Dự thảo)
Tại hội thảo, một số vấn đề như tổ chức đại diện người sử dụng lao động, đại diện tập thể lao động ở những doanh nghiệp chưa thành lập tổ chức công đoàn, qui định về thoả ước lao động tập thể ngành, về thời giờ làm thêm, về đóng cửa thạm thời doanh nghiệp, về giải quyết tranh chấp lao động và đ́nh công được thảo luận sôi nổi.
Đại diện Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, bà Kim Hồng, đồng t́nh với quan điểm của cơ quan xây dựng Dự thảo là không xây dựng chương về đại diện người sử dụng lao v́ thực tế hiện nay cơ chế giải quyết tranh chấp lao động ở Việt Nam có sự bất b́nh đẳng giữa người lao động và người sử dụng lao động. Theo bà Hồng, dự thảo không nên qui định chương về thương lượng thoả ước lao động tập thể, nên xây dựng chương XIV về tranh chấp lao động và đ́nh công thành một chương gồm 4 mục là Quyền khiếu nại, Thương lượng, Hoà giải và Đ́nh công. Bà Hồng cho rằng cơ chế giải quyết đ́nh công hiện nay c̣n nhiều bất cập cần được thay đổi, tuy nhiên Dự thảo lại không đề cập nhiều.
Trái ngược với ư kiến bà Hồng, ông Hoàng Mạnh Dũng, Phó Chủ tịch Pḥng Thương và Công nghiệp Việt Nam lại cho rằng dự thảo cần xây dựng 1 chương về đại diện người sử dụng lao động, bảo đảm sự b́nh đẳng giữa người lao động và người sử dụng lao động trong quan hệ lao động và phù hợp với thông lệ quốc tế. Ông Dũng không đồng t́nh với quan điểm công đoàn cấp trên cơ sở có quyền đại diện tập thể lao động tại các doanh nghiệp chưa thành lập tổ chức công đoàn v́ những vấn đề nảy sinh thường ngày trong quan hệ lao động tại doanh nghiệp rất nhiều, nếu giao cho công đoàn cấp trên cơ sở th́ không khả thi v́ số lượng doanh nghiệp trong một quận, huyện của tỉnh, thành phố hoặc của một ngành rất lớn, số lượng cán bộ công đoàn cấp trên cơ sở không thể có nhiều để thường xuyên bám sát, nắm rơ t́nh h́nh từng doanh nghiệp, như vậy sẽ khiến doanh nghiệp mất thời gian chờ đợi khi có vấn đề cần tham khảo ư kiến. Ông Dũng cũng không đồng t́nh với việc xây dựng các qui định về thoả ước lao động tập thể ngành v́ cho rằng qui định này sẽ không khả thi.
Tại hội thảo, Phó Chủ tịch TLĐ Mai Đức Chính bày tỏ quan điểm của TLĐ trong đó nhất trí với Dự thảo Bộ luật Lao động (sửa đổi) về việc không xây dựng chương về đại diện người sử dụng lao động. Hiện nay, có nhiều tổ chức đại diện người sử dụng lao động mà chưa có đại diện thống nhất, do vậy, việc xây dựng chương về đại diện người sử dụng lao động là không khả thi. Phát biểu về vấn đề thương lượng và kư kết thoả ước lao động tập thể, ông cho rằng dự thảo nên qui định vấn đề thương lượng thoả ước lao động tập thể là bắt buộc. Tuy nhiên, việc thương lượng giao cho công đoàn cơ sở thực hiện sẽ gặp nhiều khó khăn do cán bộ công đoàn cơ sở có thể gặp nhiều bất lợi khi đấu tranh với chủ sử dụng lao động bởi Bộ luật Lao động hiện hành không có qui định cơ chế bảo vệ cán bộ công đoàn. Chất lượng thoả ước lao động tập thể hiện nay cũng rất thấp, chỉ dừng lại ở các qui định sao chép luật. Do đó, Dự thảo cần qui định vai tṛ hỗ trợ của công đoàn cấp trên cơ sở trong việc thương lượng, kư kết thoả ước lao động tập thể. Dự thảo cũng nên qui định thời gian thương lượng tối đa là 03 tháng. Hết 03 tháng mà không đạt được thoả thuận th́ tập thể lao động có quyền yêu cầu cơ quan lao động và tổ chức công đoàn hỗ trợ thương lượng hoặc có quyền tổ chức đ́nh công theo quy định pháp luật. Phó Chủ tịch Mai Đức Chính đồng t́nh với việc xây dựng các qui định về thoả ước ngành trong dự thảo. Đây là khung pháp lư cơ bản để đảm bảo việc thực hiện sau này. Về vấn đề tiền lương, Dự thảo nên qui định sao cho doanh nghiệp không thể lợi dụng việc áp dụng lương tối thiểu để trả cho người lao động v́ mức lương tối thiểu hiện nay quá thấp, giá cả tăng cao khiến người lao động không đủ sống. Phát biểu về vấn đề đ́nh công, ông cho rằng cơ chế giải quyết tranh chấp lao động và đ́nh công hiện nay chưa phù hợp, hoạt động hoà giải lao động tại cơ sở hoạt động không hiệu quả, đề nghị dự thảo cần xây dựng Hội đồng hoà giải lao động cấp huyện với các đại diện Pḥng Lao động- TBXH, Liên đoàn Lao động và đại diện Hiệp hội doanh nghiệp, là những người có tŕnh độ và khách quan trong việc hoà giải.
Kết thúc hội thảo, Phó Chủ nhiệm Văn pḥng Chính phủ Kiều Đ́nh Thụ cảm ơn và tiếp thu các ư kiến đóng góp của các đại biểu tham gia hội thảo. Trong thời gian tới, Bộ Lao động Thương binh và Xă hội sẽ tiếp tục nghiên cứu, chỉnh sửa dự thảo 3 Bộ luật Lao động (sửa đổi), đảm bảo đúng tiến độ sẽ được Quốc hội thông qua tại kỳ họp tháng 10 năm 2010.
Thuư Hằng